Tair drama a rhagymadrodd

Crynodeb

Mae'r gwaith hwn - tair drama ynghyd a thrafadaethau dadansoddol arnynt -
yn ymwneud ag argyfyngau unigolion wyneb yn wyneb a byd modern sy'n prysur
newid o'u cwmpas. Yn Ymylau Byd mae dau hen gyfaill coleg yn ceisio osgoi
gwacter a diffrwythdra'u bywydau drwy ddwyn i gof y gorffennol ond wrth
wneud hyn agorir hen greithiau creulon. Yn Go/ff y mae'r prif gymeriad yn
argyhoeddedig nad oes dimensiwn ysbrydol i fywyd dyn ac o'r herwydd cofleidia
fateroliaeth ddidostur a dinistriol. Yn Ff,wd Ceinwen mae genetegydd yn
gwrthod derbyn fad bywyd ar drugaredd mympwy genynnau sy'n caethiwo dyn;
mae'n chwilio am weledigaeth amgenach o fywyd.
Er i Ymylau Byd gael ei chyflwyno ar deledu, drama lwyfan ydyw, ac fel
hynny y cyflwynir hi yma; y cyfan a wnaethpwyd yn y cynhyrchiad teledu oedd
ychwanegu ychydig olygfeydd byrion ar ffilm i danlinellu lleoliad daearyddol y
ddrama.
Mae testunau terfynol Golf! a Ff,wd Ceinwen a berffarmiwyd gan Gwmni
Theatr Gwynedd yn ffrwyth ymarferiadau gydag actorion a chyfarwyddwr. Buan
y sylweddolwyd mai'r hyn a fyn actor gan ddramodydd yw arweiniad clir ynglyn
a sut i ddehongli emosiynau cymeriad mewn golygfa arbennig: myn wybod beth
sy'n cymell y geiriau a leferir. Cadwyd hyn mewn cof wrth baratoi'r
trafadaethau dadansoddol ar y dramau. Ceisiwyd bod mor annhechnegol ag
oedd bosibl yn y gobaith y byddent o fudd ymarferol i'r saw! a ddymunai
berfformio'r dramau hyn yn y dyfodol. Fe! y ceisir egluro maes o law, y mae
ieithwedd ymarferion theatraidd yn wahanol i ieithwedd beirniadaeth lenyddol
gyfoes.
Ni cheir, ac eithrio ar adegau prin, gyfle mewn ymarferion i wir drafad mewn
dyfnder gefndir syniadol dramau. Ffrwyth teimlad ar ran y dramodydd yw
Ymylau Byd yn hytrach na ffrwyth syniad haniaethol ac o'r herwydd ni theimlid
fad angen trafadaeth ddeallusol ar yr hyn a'i symbylodd. Mae Golf! a Ffrwd
Ceinwen yn wahanol: syniad deallusol oedd eu man cychwyn. Trafadir hyn
mewn manylder.

Dyddiad Dyfarnu	Gorff 2003
Iaith wreiddiol	Cymraeg
Sefydliad Dyfarnu	University of Wales, Bangor
Goruchwyliwr	Gwyn Thomas (Goruchwylydd)